‘De volgende stap voor XBRL: van verplichting naar meerwaarde’
Interview met Ronald van Grunsven, nieuwe deelnemer XBRL Nederland
Niemand hoeft te weten wat er onder de motorkap zit om met een auto de weg op te gaan. Zo vanzelfsprekend zou XBRL ook moeten zijn, vindt Ronald van Grunsven, medeoprichter van XBRLreports. Zover is het nog niet. Om daar samen met andere partijen aan te werken, sluit XBRLreports zich aan bij XBRL Nederland. Wij legden hem drie vragen voor.
Wat doet XBRLreports?
‘Ik werk al zo’n achttien jaar met XBRL en heb XBRLreports in 2015 mede opgericht. Ik ben betrokken bij de uitvoering én bij de ontwikkeling en strategie rond XBRL- en Inline XBRL-rapportages. Onze klanten werken uitsluitend met ons Nederlandse team: de implementatie vindt volledig vanuit Nederland plaats. Aan de ontwikkeling van onze software werken we zowel in Nederland als in India. Zo combineren we korte lijnen en kennis van de Nederlandse rapportagepraktijk met de ontwikkelcapaciteit om snel te kunnen vernieuwen. Bij een standaard die zich zo snel ontwikkelt als XBRL is dat essentieel.
Ons uitgangspunt is dat de oplossingen zich aanpassen aan de klant, niet andersom. Sommige organisaties willen hun rapport volledig in een platform opstellen, andere vullen hun gegevens liever gestructureerd in via een editor, laten een bestaand rapport converteren of werken het liefst vanuit Excel. Voor zowel XBRL als Inline XBRL bieden we die verschillende routes. Werkt een organisatie al met rapportagesoftware waar zij tevreden over is, dan sluiten wij daarop aan. We vervangen niets wat goed werkt. Vanuit onze software kan bovendien rechtstreeks bij de KVK worden gedeponeerd.
Daarbij werken we ook nauw samen met andere toonaangevende partijen in de markt. Een van hen biedt de mogelijkheid om de digitale informatie al vanaf de bron gestructureerd op te bouwen. Daar gaat de markt naartoe: XBRL niet als laatste stap aan het einde van het rapportageproces, maar ingebouwd vanaf het begin. Voor klanten betekent dit dat zij niet afhankelijk zijn van één leverancier of één aanpak. Ze kiezen wat bij hun organisatie past, en de onderdelen sluiten op elkaar aan.
Persoonlijke betrokkenheid is voor ons geen extra service, maar onderdeel van het product. Aanleveren is een proces met meerdere stappen en harde deadlines. Wij bewaken dat proces actief tot en met de definitieve aanlevering en grijpen in als er iets dreigt mis te gaan. Dat klanten ons vervolgens aanbevelen bij hun relaties, zien we als de beste bevestiging van die aanpak.
Het afgelopen jaar was het meest intensieve sinds onze oprichting. Voor beursgenoteerde ondernemingen werken we al zo’n vijf jaar met Inline XBRL. Daarvoor ging het vooral om gestandaardiseerde berichtenstromen richting de Belastingdienst, de banken via SBR, de woningcorporaties en de jaarverslaggeving van onderwijsinstellingen aan DUO. Voor veel organisaties verliep dat grotendeels ongemerkt: het rapport rolde uit hun software of aansluitende toepassingen. Nu moesten ook grote ondernemingen binnen één jaar overstappen. Zij moesten nieuwe keuzes maken, ook over niet XBRL gerelateerde vraagstukken waar vooraf geen aandacht voor nodig was. Een voorbeeld is de manier waarop de controleverklaring, die tot dan toe als pdf werd aangeleverd, in het rapport wordt opgenomen. De hele markt heeft alle zeilen moeten bijzetten, en nog altijd zijn er organisaties op zoek naar een passende oplossing.’
Waarom is XBRL volgens jou zo relevant?
‘XBRL draait om drie dingen: transparantie, vergelijkbaarheid en kwaliteit. Voor beursgenoteerde ondernemingen is transparantie vanzelfsprekend, omdat zij hun stakeholders volledig moeten informeren. Voor organisaties met een publieke taak, zoals onderwijsinstellingen en woningcorporaties, geldt dat net zo goed: zij leggen verantwoording af over maatschappelijk geld. Toch ervaren veel organisaties XBRL vooral als een verplichting van buitenaf: van de bank, de KVK, de Belastingdienst of een toezichthouder. Waar ze vroeger een pdf mailden, hebben ze nu te maken met een technisch bestandsformaat waarvoor specialistische kennis of software nodig is. Ik begrijp de frustratie die dat oproept, want ik hoor die regelmatig. Maar de vraag die te weinig wordt gesteld, is: wat levert het voor organisatie op?
Meer dan vaak wordt gedacht. Allereerst kwaliteit. Door de juiste XBRL-concepten aan de juiste gegevens te koppelen, bepaal je zelf hoe je cijfers worden gelezen. Je laat de interpretatie niet aan een ander over, en ontvangende partijen trekken de juiste conclusies. Ten tweede vergelijkbaarheid. Omdat iedereen dezelfde taal gebruikt, de taxonomie, kun je je prestaties objectief vergelijken met die van vergelijkbare organisaties. Ten derde strategische waarde. Partijen met wie je wilt samenwerken, bijvoorbeeld bij een aanbesteding of een subsidieaanvraag, krijgen sneller en objectiever inzicht in je organisatie. Daarmee wordt XBRL een strategisch instrument.
De kring van gebruikers is bovendien breder dan toezichthouders en uitvragende partijen. Denk aan ministeries en uitvoeringsorganisaties, het CBS, het Centraal Planbureau, brancheorganisaties en beleidsmakers. Zij kunnen op basis van betrouwbare trends signaleren, beleid onderbouwen en de effecten ervan volgen. En denk aan AI: de waarde daarvan staat of valt met de kwaliteit van de onderliggende data. Gestructureerde, gestandaardiseerde rapportage-informatie is daarvoor een fundament waar we allemaal baat bij hebben.’
Wat brengt de toekomst, naar jouw idee?
‘Zoals je een auto start met één druk op de knop, zo moet XBRL ook gaan werken. Het succes van een standaard wordt niet bepaald door de technische kwaliteit van het ontwerp, maar door het gemak waarmee organisaties er in de praktijk mee werken. Daar zit nog een uitdaging. XBRL is lang het domein geweest van een relatief kleine groep specialisten, en het moet een onderwerp worden dat breed in organisaties leeft.
Mijn ambitie is dat XBRL geen afzonderlijke stap meer is aan het einde van het rapportageproces. Het moet vanaf de bron verweven zijn in de informatievoorziening van de organisatie, als onderdeel van geïntegreerde verslaggeving. Zover zijn we nog niet. De communicatie ging de afgelopen jaren noodgedwongen vooral over wat er moest. Nu het uitstel voor de toelichtingen bij KVK-deponeringen in Inline XBRL nog van kracht is en aanpassingen op Europees niveau worden afgewacht, is er ruimte om het gesprek te verbreden naar wat XBRL voor organisaties oplevert.
Daarom sluit XBRLreports zich nu aan bij XBRL Nederland. We willen vooral kennis en praktijkervaring inbrengen. Tot nu toe ging het gesprek over XBRL vooral over techniek, en was de markt nog niet toe aan een bredere discussie. Dat is veranderd. De volgende stap vraagt om open samenwerking tussen uitvragende partijen, softwareleveranciers en de organisaties die rapporteren, groot en klein, in het bedrijfsleven, het onderwijs en de publieke sector. Daar horen ook de partijen bij die de data willen gebruiken. Geen enkele partij kan dat alleen. Samenwerking is voor ons de basis, en dat zie je terug in de manier waarop we met onze partners optrekken. XBRL Nederland groeit, en dat geeft vertrouwen dat we de markt samen op een nieuwe manier kunnen benaderen. Een webinar vanuit het perspectief van de eindgebruiker zou wat mij betreft een mooi eerste initiatief zijn.’
