“We moeten het ‘nieuwe’ XBRL omarmen”
Interview voorzitter werkgroep Techniek XBRL Nederland
Tim Koelewijn, die zich bij de Belastingdienst intensief bezighoudt met XBRL, is op 1 januari aangetreden als voorzitter van de werkgroep Techniek van XBRL Nederland. Hij heeft een duidelijke visie op de toekomst van XBRL, maar zoekt binnen de werkgroep nog wel naar de juiste toon. ‘Het is een hele heterogene groep mensen, met meer of minder technische kennis en met allemaal een eigen werkveld binnen XBRL. Dan is het zoeken: waar richt je je aandacht op?”
Wat hem het meest opvalt, is de manier waarop naar XBRL wordt gekeken. “Ik zie best ruimte om handiger om te gaan met XBRL. Veel software maakt nog gebruik van de oude, op XML gebaseerde techniek. Als je daarvan loskomt, wordt het werken met XBRL een stuk eenvoudiger, omdat je dan werkt met een heel eenvoudig model zonder allerlei uitzonderingen die de XML-techniek met zich meebrengt. In eerste instantie vergt het zetten van die stap wel wat inspanning, maar dat betaalt zich in korte termijn al uit. En dat zeg ik voorzichtig, want ik kan natuurlijk niet bij de verschillende softwareontwikkelaars in de keuken kijken.”
In de praktijk ziet Tim wat er gebeurt als je deze stap niet zet. “Wat je nu veel ziet, is dat veel software XBRL-bestanden inleest, die in het geheugen laadt en vervolgens over die XML gaat redeneren. Terwijl je eigenlijk over dat eenvoudige XBRL-model wilt redeneren. Dat maakt de code veel leesbaarder.” Ook kan dit bij grotere datasets gaan wringen. “XBRL-bestanden kunnen heel groot worden in XML en dat maakt verwerking lastig.” Zijn overtuiging is helder: dit is geen onvermijdelijk probleem, maar een gevolg van de wijze waarop de systematiek is ingericht. Een andere manier van denken is volgens Tim de oplossing.
“Het Open Information Model (OIM) maakt veel explicieter waar het echt om draait. OIM is een abstract model, en daar heb je dan verschillende technische formaten bij, zoals naast XML ook JSON en CSV. In een web-context past JSON beter en CSV zou voor bulkdata gebruikt moeten worden. Waar XML zwaar en complex kan zijn, bieden die formaten juist snelheid en eenvoud. Als je grote datasets in CSV verwerkt in plaats van in XML, wordt de verwerking veel makkelijker en sneller. Je kunt de performance daarmee echt sterk omhoog krijgen.” Maar juist daar zit de frictie: “Veel bestaande software is nog steeds geënt op XML. Alles draait daaromheen, dus die stap maak je niet zomaar.”
Processen robuuster maken
Binnen de Belastingdienst, waar hij dagelijks aan dit soort vraagstukken werkt, is die efficiëntie geen luxe maar noodzaak. “Wij verwerken enorme volumes. Tientallen miljoenen berichten per jaar, met piekmomenten. Dan moet het gewoon snel en efficiënt. Bij ons komt alles samen: taxonomieën, verwerking, validatie maar ook de transformatie naar backend systemen. We doen eigenlijk het hele palet. En juist daardoor zie je hoeveel mogelijkheden er nog zijn om dingen te verbeteren.” Dat is ook wat hem drijft. “Ik vind XBRL superleuk, juist omdat het technisch uitdagend is: hoe maak je processen sneller, efficiënter, robuuster?”
Bij XBRL Nederland is hij nog zoekende naar de manier waarop hij dit perspectief het best kan inbrengen. Met de werkgroep Techniek staat Tim nog aan het begin, de thema’s moeten zich nog uitkristalliseren. Toch komt één gedachte in zijn betoog steeds terug: er zijn nog talloze kansen. “Misschien zit de grootste stap niet eens in nieuwe technologie, maar in de manier waarop we daarnaar kijken. Niet langer vanuit het technisch formaat, maar vanuit het model daarachter. En dan hebben we het nog niet eens over de taxonomie gehad, waarin zoveel bruikbare informatie zit die op dit moment nog onvoldoende wordt gebruikt. Software-ontwikkelaars zouden daar nog veel meer hun voordeel mee kunnen doen.” Wat dat precies betekent voor de praktijk, daar buigt hij zich sinds januari niet alleen meer over in de functie van IT-architect bij de Belastingdienst, maar sinds kort ook als zzp-er – beschikbaar voor projecten op het gebied van XBRL – en dus als voorzitter van de werkgroep Techniek van XBRL Nederland.
